Święto tytularne Podwyższenia Krzyża Świętego
W średniowieczu: totum duplex
Święto Krzyża we wrześniu ma swoje korzenie w Jerozolimie i wywodzi się z poświęcenia bazyliki Męczeństwa 13 września 335 roku. Związek między budową kościoła a odnalezieniem drewnianego krzyża, które miało miejsce prawdopodobnie nieco wcześniej, podkreślano podczas corocznego święta poświęcenia bazyliki, podczas którego krzyż wystawiano do czci. W pewnym stopniu na wzór kultu męczenników i czci męczenników czczono drewno krzyża, które przypomina o śmierci Jezusa Chrystusa na krzyżu. Na Golgocie obchodzono memoria crucis, pokazując drewno krzyża („podnosząc” je) i przedstawiając je do oddania czci. W ten sposób święto Podniesienia Krzyża obchodzono również jako coroczną uroczystość upamiętniającą odnalezienie krzyża. Gdy w drugiej połowie IV wieku poświęcono również rotundę Anastasis 13 września, święto patronalne bazyliki Konstantyna wraz z kultem krzyża przeniesiono na 14 września.
W Rzymie święto Podwyższenia Krzyża zostało przyjęte w tej samej dacie w VII wieku i obchodzono je wraz z obrzędem czci krzyża według wzoru jerozolimskiego. Około 630 roku obrzęd ten znalazł swoje miejsce w liturgii prezbiterialnej kościoła św. Piotra w Rzymie. Później obrzęd ten został również przyjęty w liturgii papieskiej na Lateranie, połączony z mszą świętą i obchodzony jako święto.
Cześć relikwii krzyża szybko znalazła naśladowców na Zachodzie. Za czasów cesarza Konstantyna lub jego syna Konstantyna II (337–361) bazylika Hierusalem w Rzymie, która później otrzymała nazwę Santa Croce in Gerusalemme, otrzymała w darze bogato zdobioną relikwię krzyża. Również później papieżom przekazywano kolejne relikwie krzyża z Jerozolimy.
Liturgiczne czczenie krzyża i wprowadzenie święta Krzyża Świętego w Rzymie wiąże się prawdopodobnie również z triumfalnym powrotem relikwii krzyża z Konstantynopola do Jerozolimy w 631 roku, po tym jak Persowie pod wodzą Herakliusza zabrali ją w 614 roku jako łup wojenny. Cześć krzyżu na Zachodzie, wzorowana na czci krzyża w Wielki Piątek w Jerozolimie, polega na trzykrotnym podniesieniu krzyża. Przypuszczalnie cześć krzyża w Rzymie 14 września jest starsza niż cześć krzyża w Wielki Piątek.
Zakon Niemiecki, wzorując się na krzyżowcach, wybrał krzyż jako znak zakonny. Dlatego też obchodzi on uroczyste święto Podniesienia Krzyża jako święto tytularne. Jego członkowie noszą krzyż jako znak zakonny na swoich szatach.
Już w najstarszych statutach zakonu z XIII wieku bracia są zachęcani do prowadzenia wzorowego życia, „ponieważ noszą znak miłości i zakonu w postaci krzyża, aby w ten sposób świadczyć, że Bóg jest z nimi i w nich” (Pr. Reg. Cap. XXVIII).
___________ † ___________
Nekrologium:
1823: Karl Anton Ferdinand Freiherr von Kerpen, Ordensritter, Wien (A)
1905: P. Ludwig Wiedemayr, Kooperator, Lana (I/Südtirol)
Sr. Julina Berčik, Troppau/Opava (CZ)
1906: Sr. Wilhelmine Reichel, Freudenthal/Bruntál (CZ)
1917: Sr. Baptista Wojtek, Freudenthal/Bruntál (CZ)
1927: Sr. Marianna Rabensteiner, Lana (I/Südtirol)
Sr. Leontina Wolf, Troppau/Opava (CZ)
1966: Sr. Domitilla Weber, Lana (I/Südtirol)
1988: Cfr. Dr. Josef Waldthaler, Bozen (I/Südtirol)
2022: Cfr. Dr. Robert Wychera, Kritzendorf (A)
___________ ___________
Kalendarium:
1309: Hochmeister Siegfried von Feuchtwangen przenosi siedzibę wielkiego mistrza do Malborka.
