Julius Friedrich Raab (ur. 29 listopada 1891 r. w St. Pölten w Dolnej Austrii; zm. 8 stycznia 1964 r. w Wiedniu) był austriackim politykiem i kanclerzem Republiki Austrii (1953–1961). Stał się znany jako „kanclerz traktatu stanowego”.
Julius Raab urodził się 29 listopada 1891 r. w St. Pölten, jako syn budowniczego o tym samym nazwisku (1854–1925) i jego żony, pedagog i nauczycielki języka Frančisca (pisanej również jako Franziska; z domu Wohlmayer; 1859–1941). Został ochrzczony jako Julius Friedrich 6 grudnia 1891 r. Dorastał z dwoma braćmi, z których jednym był Heinrich Raab. Jego ojciec pochodził z Obermohrau na Morawach i był synem właściciela odlewni sukna i drutu. Rodzina jego matki pochodziła ze znanej rodziny mistrzów budowlanych w
 |
|
|
St. Pölten; jego dziadkiem ze strony matki był Josef Wohlmeyer (1815–1884), mistrz budowlany opactwa Lilienfeld, a jego wujem ze strony matki był mistrz budowlany i polityk Johann Wohlmeyer. Po ukończeniu gimnazjum opactwa Seitenstetten studiował inżynierię lądową na Uniwersytecie Technicznym w Wiedniu i został członkiem katolickiego bractwa studenckiego KaV Norica Wien w 1911 roku, wówczas części CV, obecnie części ÖCV.Później został również członkiem KAV Bajuvaria Wien, KÖStV Austria Wien, KÖHV Carolina Graz i AV Austria Innsbruck, wszystkie w ramach ÖCV. Wraz z kolegą z liceum, Leopoldem Figlem, założył bractwo szkolne K.Ö.M.V. Nibelungia St. Pölten.
Podczas I wojny światowej inżynier budownictwa i mistrz budowlany służył jako oficer pionierski. Po upadku wojny w 1918 roku, jako porucznik, dowodził swoją kompanią w uporządkowany sposób z frontu Piawy do domu. Później wspominał, że chociaż nie miał uprawnień dowodzenia, żołnierze dobrowolnie poszli z nim z zaufania, jako zgrany oddział.
14 stycznia 1923 roku Raab poślubił w Melku Hermine Amalię Agnes Haumer (ur. 1 czerwca 1899; zm. 1980), córkę kupca i osoby prywatnej. W latach 1927–1934 Julius Raab był członkiem Rady Narodowej Chrześcijańsko-Społecznej Partii (ChSSP). We wrześniu 1928 roku został również wysłany przez Ignaza Seipela do reprezentowania Dolnej Austrii w paramilitarnej Heimwehrze (Straży Krajowej), a 3 października 1928 roku brał udział w ustaleniu linii podziału podczas marszu Heimwehry i Schutzbundu (Republikańskiej Ligi Obrony) w Wiener Neustadt. 18 maja 1930 roku, jako przywódca Dolnoaustriackiej Heimwehry, złożył przysięgę korneuburską, w której „odrzucono” „zachodni demokratyczny parlamentaryzm” i państwo partyjne; demokraci zinterpretowali to jako sygnał austrofaszyzmu. Jednak w grudniu 1930 roku opuścił Heimwehrę, planując kandydować jako partia wyborcza Heimatblock (Blok Ojczyzny), konkurując z Chrześcijańsko-Społeczną Partią (ChSSP). W 1931 roku Raab założył własną „Dolnoaustriacką Heimwehrę”, która w maju 1932 roku połączyła się z Ostmärkische Sturmscharen (Szturmowcami Marszu Wschodniego)[6]. Żądali oni „chrześcijańskiego, organicznie zorganizowanego porządku społeczno-gospodarczego”, „chrześcijańskiego państwa ludowego”, a tym samym „automatycznej eliminacji dominacji żydowskiej”.
Raab aktywnie reprezentował interesy handlu i przemysłu oraz opowiadał się za konsolidacją izb handlowych (państwo korporacyjne uchwaliło ustawę o izbach handlowych w 1937 roku). Przede wszystkim z powodu konfrontacji z narodowym socjalizmem, Raab stopniowo dystansował się od antydemokratycznego systemu Heimwehry (Straży Krajowej) i protestował m.in. przeciwko metodom inwigilacji stosowanym przez reżim.
Zgodnie z ideologią chrześcijańsko-socjalną był wówczas „udowodnionym antysemitą”. Jako poseł obraził socjalistycznego przywódcę Otto Bauera podczas sesji parlamentarnej w 1930 roku, nazywając go „bezczelnym, nędznym Żydem”.
Od 1 listopada 1934 do 16 lutego 1938 roku Raab pełnił funkcję przedstawiciela samozatrudnionych w sektorze rzemiosła w Federalnej Radzie Gospodarczej, a następnie został przez Radę oddelegowany do Bundestagu. W ostatnim gabinecie Kurta Schuschnigga przed Anschlussem, Raab był ministrem handlu w lutym/marcu 1938 roku. Jego nominację postrzegano jako sygnał na rzecz autonomicznej Austrii, powiązany z planowanym zbliżeniem z prześladowanym wcześniej ruchem robotniczym.
II wojna światowa
Pod rządami nazistów Raab został uznany za „niezdolnego do służby wojskowej” i wykluczony z ówczesnej Rzeszy Niederdonau (Reichsgau Niederdonau). W tym czasie rozważał emigrację do Turcji wraz z Clemensem Holzmeisterem, ale ostatecznie porzucił ten pomysł. Naziści uznali Raaba za politycznie niepewnego, ale w przeciwieństwie do niektórych jego partyjnych kolegów, nigdy go nie aresztowali. Lekarz rodzinny i gauleiter Dolnego Dunaju, Hugo Jury, uratował go przed obozem koncentracyjnym i dalszymi represjami.
Raab założył w Wiedniu firmę budowlaną, w której znalazł schronienie wielu podobnie myślących ludzi – zwolnionych z więzień lub po prostu pragnących uniknąć dalszego „przyciągania uwagi”. Leopold Figl również znalazł tam tymczasowe schronienie, gdy nie był więziony w obozie koncentracyjnym.
Kariera polityczna po wojnie
Raab był założycielem Federalnej Izby Handlowej, obejmując stanowisko prezesa w 1947 roku. W 1945 roku odegrał kluczową rolę w powstaniu Austriackiej Partii Ludowej i Austriackiej Federacji Gospodarczej, a także był pierwszym prezesem tej ostatniej, która przyznała mu medal honorowy za zasługi dla austriackiej gospodarki i jej organizacji. Od 1945 do 1959 roku pełnił również funkcję przewodniczącego dolnoaustriackiego oddziału Austriackiej Partii Ludowej. Jego nominacja do pierwszego powojennego rządu austriackiego została odrzucona przez aliantów w 1945 roku z powodu jego działalności jako przywódcy Dolnoaustriackiej Heimwehry (Straży Krajowej) i dlatego, że w przeciwieństwie do innych wysokich rangą urzędników Frontu Ojczyzny, nie był więziony przez nazistów. Interpretowano to jako „faszystowską przeszłość”. Został wybrany na przewodniczącego klubu parlamentarnego ÖVP w 1945 roku i piastował to stanowisko do 1953 roku.W 1949 roku wziął udział w konferencji Oberweis, zorganizowanej przez Alfreda Maletę, będącej próbą Partii Ludowej utworzenia „skrzydła narodowego” w ÖVP. Podobnie jak wielu innych polityków ÖVP i SPÖ (Socjaldemokratycznej Partii Austrii), Raab rekrutował do swojego personelu byłych członków NSDAP (partii nazistowskiej), takich jak Reinhard Kamitz, który później pełnił funkcję ministra finansów za jego rządów. W latach 1946–1953 oraz 1961–1964 Raab był prezesem Austriackiej Federalnej Izby Gospodarczej. Objął urząd szefa rządu 2 kwietnia 1953 r. i do 11 kwietnia 1961 r. pełnił funkcję kanclerza w czterech rządach, pełniąc jednocześnie funkcję przewodniczącego Austriackiej Partii Ludowej (ÖVP).
Jego kadencja kanclerska zbiegła się z okresem znacznego ożywienia gospodarczego w Austrii, które również kojarzy się z nazwiskiem ministra finansów Reinharda Kamitza (polityka Raaba-Kamitza). Waluta została ustabilizowana, a zatrudnienie osiągnięto niemal w całości. W 1960 r. Austria przystąpiła również do Europejskiej Organizacji Rynku Finansowego (EFTA). Raab przewodził rządom koalicyjnym z Socjaldemokratyczną Partią Austrii (SPÖ), a ta wielka koalicja pozostała standardową formą rządu do 1966 roku. W 1957 roku doznał lekkiego udaru mózgu, po którym nigdy w pełni nie wyzdrowiał, czego sam nie chciał przyznać.
Raab był politykiem „wyluzowanym”, ale patriarchalnym. Świadomy swojej władzy, lubił przesiadywać w kawiarni w pobliżu Kancelarii, paląc cygara Virginia, a karykaturzyści w austriackich gazetach często przedstawiali go z cygarem. Jego dymisja w 1961 roku nastąpiła, ponieważ Austriacka Partia Ludowa (ÖVP) nie uważała go już za wystarczająco dynamicznego.
Raab jest szczególnie pamiętany jako szef rządu federalnego, który zapewnił w 1955 roku Traktat Państwowy Austrii, kończąc tym samym wycofywanie się wojsk okupacyjnych. Raab przewodził delegacji rządowej, która przeprowadziła ostateczne negocjacje w Moskwie w kwietniu 1955 roku na zaproszenie Związku Radzieckiego. W skład delegacji weszli również Adolf Schärf (wicekanclerz w dwóch pierwszych rządach Raaba do 22 maja 1957 r., a następnie prezydent federalny), minister spraw zagranicznych Leopold Figl – który podpisał traktat dla Austrii 15 maja 1955 r. – oraz sekretarz stanu Bruno Kreisky. Traktat zakończył okupację Austrii przez aliantów i przywrócił pełną suwerenność kraju.
Raab przewodniczył delegacji rządowej, która w kwietniu 1955 r. udała się do Moskwy na zaproszenie Związku Radzieckiego, aby przeprowadzić ostateczne negocjacje. Grób Juliusa Raaba na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu.
Pomimo choroby, Raab, z poczucia obowiązku, kandydował na przewodniczącego Austriackiej Partii Ludowej (ÖVP), ale przegrał z urzędującym Adolfem Schärfem 28 kwietnia 1963 roku. Schärf, przewodniczący od 1957 roku, został ponownie wybrany, zdobywając 55,4% głosów. Julius Raab zmarł osiem miesięcy później. Został pochowany w honorowym grobie na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu (grupa 14 C, nr 21 A).
(Źródło:wikipedia.de)
