17 września
Wspomnienie dowolne św. Hildegardy z Bingen, dziewicy, doktora Kościoła, założycielki klasztorów w Rupertsberg i Eibingen; św. Roberta Bellarmina, zakonnika, biskupa Kapui, doktora Kościoła
Hildegarda urodziła się 16 września 1098 w Rupertsbergu koło Bingen. Ponieważ była dziesiątym dzieckiem w szlacheckiej rodzinie, w wieku ośmiu lat, zgodnie z tradycją dziesięciny, została poświęcona Kościołowi. Zaopiekowała się nią przeorysza benedyktynek - Judyta. Przygotowując się do życia w zakonie, w Disibodenbergu, Hildegarda otrzymała klasyczne wykształcenie. Dzięki wrodzonym zdolnościom do nauki i umiejętności wykorzystywania zdobytej wiedzy zyskała uznanie. Gdy w 1136 r. Judyta umarła, Hildegarda zajęła jej miejsce.
Jako przeorysza cieszyła się wielka estymą. Podjęła liczne dzieła dla swojego zakonu. By mniszki nie dzieliły murów z zakonnikami, spowodowała przeniesienie konwentu do ufundowanego przez jej rodzinę klasztoru we wsi Rupertsberg (1150). Po latach zbudowała dla nich jeszcze jeden klasztor w Eibingen (1165). Już będąc przeoryszą Hildegarda ujawniła, że od trzeciego roku życia miewała wizje, podczas których rozmawiała z Bogiem. W czasie jednej z wizji usłyszała głos nakazujący jej spisywać swoje wizje. W ten sposób zaczęło powstawać dzieło Sci vias - "Poznaj ścieżki Pana".
Wiadomość o tych wizjach roznosiła się coraz dalej, aż przez opata Disibodenbergu i arcybiskupa Moguncji Henryka dotarła do papieża Eugeniusza III, który wysłał do klasztoru specjalną komisję, mającą wyjaśnić autentyczność cudów. Wybrane fragmenty wizji zostały przeczytane na synodzie w Trewirze (1147-1148). Hildegarda uzyskała błogosławieństwo i pozwolenie na rozpowszechnienie swoich idei i nakaz spisywania dalszych objawień dzięki wstawiennictwu wpływowego teologa i założyciela zakonu cystersów, św. Bernarda z Clairvaux. Treść przeżyć mistycznych spisała w trzech księgach: Scito vias Domini ("Poznaj drogi Pana"), Liber vitae ("Księga zasług życia") i Liber divinorum operum ("Księga dzieł Bożych"). Dzięki przychylności papieża mogła posunąć się do zawoalowanej krytyki rozwiązłości kleru i domagać się większego uznania dla roli kobiet. Właśnie w tym tonie jest jej sztuka moralna Ordo virtutum ("O sztuce cnoty"), do której sama skomponowała muzykę. Dla wielu ludzi średniowiecza jej wypowiedzi były głosem, który pochodził od Boga.Historie o jej nadprzyrodzonych zdolnościach przenikały poza klasztorne mury i krążyły po średniowiecznej Europie. U szczytu popularności Hildegarda została okrzyknięta "Sybillą znad Renu" i była czczona jako chrześcijańska wyrocznia o atrybutach proroka, do której udawali się po radę i pociechę biskupi, papieże i władcy. W 1152 r. została zaproszona na specjalne spotkanie z cesarzem Fryderykiem I Barbarossą, którego wcześniej krytykowała.
Ważne w jej piśmiennictwie były również dzieła o medycynie, historii naturalnej i lecznictwie. Hildegarda była uważną obserwatorką natury i ludzi. Kierując się grecką filozofią czterech żywiołów, badała wzajemne oddziaływania pomiędzy światem żywym i martwym oraz ich wpływ na stan organizmu i duszy człowieka. Swoje wnioski przedstawiła w nieco panteistycznym traktacie o leczniczym i szkodliwym działaniu roślin i minerałów, które, jak sądziła, uczestniczyły w nieustannym procesie wymiany wewnętrznych zasobów energii. Ta światła kobieta uważała, że śpiew powinien być nieodłączną częścią liturgii, gdyż śpiew, tak jak modlitwa, przybliża człowiekowi zbawienie. Wierzyła, że twórcze natchnienie pochodzi wprost od Boga, a dzieło artysty jest w rzeczywistości boskim przekazem. Sama skomponowała moralitet i liczne religijne, choć nie liturgiczne pieśni. W odróżnieniu od typowych wówczas śpiewów chorałowych, jej melodie były znacznie bardziej emocjonalne. Pod koniec XX w. jej muzyka zyskała dużą popularność.
Zmarła 17 września 1179 r. w klasztorze w Rupertsbergu i została pochowana w kościele parafialnym w Einbingen, którego obecnie jest patronką. Mimo iż rozpoczęty w 1227 roku proces kanonizacyjny został wstrzymany w niewyjaśnionych okolicznościach, Hildegarda z Bingen nad Renem została w XIV w. umieszczona w martyrologium jako święta. Do kalendarza liturgicznego obchód ku jej czci wpisano w 1971 roku. Papież Benedykt XVI potwierdził 10 maja 2012 r., że Hildegarda z Bingen, ze względu na swoje zasługi dla Kościoła i ogromny wkład w rozwój myśli katolickiej, może odbierać cześć jako święta w całym Kościele. 7 października 2012 r. papież ogłosił św. Hildegardę doktorem Kościoła powszechnego, wraz ze św. Janem z Avili.
W średniowieczu: Lamperti episcopi (III lekcje)
Martyrologium rzymskie:
Dnia 17 września
Piętnasty dzień przed kalendami październikowym
Świętego Roberta Bellarmina, biskupa i doktora Kościoła, z Towarzystwa Jezusowego, który w sposób szczególnie subtelny i bardzo jasny dyskutował o kontrowersjach teologicznych swojego czasu; mianowany kardynałem, oddał się posłudze pasterskiej w
Kościele w Capui, wreszcie w Rzymie dla Stolicy Apostolskiej podjął liczne prace w obronie nauki wiary.
W Mediolanie w Lombardii we Włoszech, złożenie do grobu świętego Satyra, o którego niezwykłych zasługach wspomina jego brat, św. Ambroży. Nie został jeszcze wprowadzony
w misteria Chrystusa, gdy okręt, na którym płynął, uległ rozbiciu; nie przestraszył się wprawdzie śmierci, ale aby nie odejść z życia bez otrzymania sakramentów, uratowany z
odmętów morskich, poszukał Bożego Kościoła; głęboka i wzajemna miłość łączyła go z bratem Ambrożym, który go pochował obok św. męczennika Wiktora.
W Liège w Austrazji, dziś w Belgii, męczeństwo świętego Lamberta, biskupa Maastricht i męczennika; skazany na wygnanie, schronił się w klasztorze Stavelot; gdy później odzyskał stolicę, znakomicie pełnił posługę pasterską i niewinnie został zabity przez swoich wrogów.
W lesie Argonne nad rzeką Mozą w Austrazji, dziś we Francji, świętego Rodinga, opata, który założył klasztor w Beaulieu i pobożnie nim kierował.
W Kordobie w Andaluzji w Hiszpanii, świętej Kolumby, dziewicy i męczennicy, która podczas prześladowania Maurów dobrowolnie wyznała wiarę wobec sędziego i zespołu urzędników i natychmiast została ścięta przed bramą pałacu.
W Mélinais w okolicach Angers we Francji, świętego Reginalda, eremity, który udał się do lasu pod Craon, aby dokładniej spełniać nakazy Pańskie.
W klasztorze na górze Rupertsberg blisko Bingen w Nadrenii-Palatynacie w Niemczech, świętej Hildegardy, dziewicy, która zdobyła wiedzę w sprawach przyrody i medycyny oraz
była biegła w muzyce, a czego doznała w mistycznej kontemplacji, to pobożnie przedstawiła i opisała w księgach.
W Aviglianie w okolicach Turynu w Piemoncie we Włoszech, błogosławionego Cherubina Testy, prezbitera z Zakonu Pustelników Świętego Augustyna, który niezwykle pobożnie czcił
mękę Pańską.
W Saragossie w Aragonii w Hiszpanii, świętego Piotra z Arbués, prezbitera i męczennika, który był kanonikiem regularnym w Zakonie Świętego Augustyna, w królestwie Aragonii
zwalczał zabobony i herezje i przez podejrzanych, których poszukiwał, został zabity przed ołtarzem kościoła katedralnego.
W Huê w Annamie, dziś w Wietnamie, świętego Emanuela Nguyên Va ̆n Triêu, prezbitera i męczennika, za rządów pana CaÏnh Thinha.
W Genui w Ligurii we Włoszech, świętego Franciszka Marii z Camporosso, zakonnika z Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów, wyróżniającego się umiłowaniem ubogich; gdy podczas szalejącej zarazy sam się zaraził chorobą, oddał siebie jako ofiarę dla ocalenia bliźnich.
W Krakowie, świętego Zygmunta Szczęsnego Felińskiego, biskupa Warszawy, który wśród ogromnych przykrości wkładał wiele wysiłku w obronę wolności Kościoła i w jego odrodzenie, a dla zaradzenia wszelkim potrzebom ludu utworzył Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi.
We wsi Castillo de Villamalefa blisko Castellón de la Plana w Hiszpanii, błogosławionego Jana Ventury Solsony, prezbitera i męczennika; podczas strasznego prześladowania wykazał się niezłomnością w wierze i tak podążył do niebieskiej chwały.
W Madrycie również w Hiszpanii, błogosławionego Tymoteusza Valero Péreza, prezbitera z Trzeciego Zakonu Świętego Franciszka Kapucynów od Matki Bożej Bolesnej i męczennika, który podczas tej samej zawieruchy stoczył wspaniały bój dla Chrystusa.
W lesie Palmiry blisko Warszawy, błogosławionego Zygmunta Sajny, prezbitera i męczennika, który podczas wojny został tu rozstrzelany, ponieważ nie zaparł się wiary przed obcym i wrogim Bogu reżimem.
Necrologium zakonne:
1926: Andrej Gliebe, Balleipriester, Pfarrer, Dekan, Schwesternspiritual, Leiter des Kaiser-Franz-Joseph-Spitals, Ormož/Friedau (SLO)
1970: Sr. Ägydia Newrzella, Passau (D); Cfr. Klaus Wilhelm Wiedfeld, Ansbach (D)
1990: Sr. Reineldis Hollain, Oberin, Passau (D)
2008: Cfr. Prof. Dr. Horst Niemczyk, Amberg (D)
2017: Cfr. Franz Vorhausberger, Innsbruck (A)
